NAʻE FAKATUPU ʻE HE ʻOTUÁ ʻA E TANGATÁ ʻI HE ĪMISI ʻOʻONA
Ko e taha ʻi he kau Palesiteni ongoongoa taha ʻo ʻAmeliká (USA) ko ʻEpalahame Lingikoni. Ko e taha ʻo ʻene ngaahi ngāue ʻiloa tahá ko ʻene fanongonongo fakapuleʻanga ʻi Sepitema ʻo e taʻu 1862, kuo fakatauʻatāina mei he nofo hopoate pe pōpulá ʻa e kakai ʻuliʻuli kotoa pē naʻe ngāue pōpula ʻi ʻAmelika. Naʻe fakaiku ʻo fakapoongi ai ia ʻi ʻEpeleli ʻo e taʻu 1865 koeʻuhí ko e fehiʻa kiate ia ʻa e kakai tuʻumālie tokolahi naʻa nau ngāue pōpula ʻaki ʻa e kau ʻuliʻulí ʻo tautautefito ki he ngaahi ngoueʻanga tapaka mo vavae ʻi he ngaahi vahefonua ki he feituʻu faka-Tonga ʻo ʻAmeliká. Ko ia naʻe hoko ʻa Lingikoni ko e tangata ʻofeina taha ʻe he kakai ʻuliʻuli ʻo ʻAmeliká.
Hili ha ngaahi taʻu mei hono fakapoongi ʻo Lingikoní, naʻe ʻi ai ha tangata tā-tongitongi ʻiloa ʻi ʻAmelika naʻe hingoa ko Gutzon Borglum. Naʻe ʻi ai ha fefine ʻuliʻuli naʻe ngāue ʻi he ʻapi ʻo Borglum. Ko e tefitoʻi ngāue ʻa siʻi fefine ʻuliʻulí ko ʻene ʻalu he ʻaho kotoa pē ki he fuʻu loki naʻe fai ai ʻa e tā-tongitongi ʻa Borglum ʻo tafi mo fakamaʻa ʻa e efú mo e fanga kiʻi kongokonga maka naʻe ngangana mei he ngaahi fuʻu konga maka naʻe tongi ʻe Borglum.
Faifai naʻe ʻomi ʻe Borglum ha fuʻu konga maka māpeli ki hono loki ngāué ʻo kamata ke ne tongi. ʻI he kamataʻangá, naʻe ʻikai ha misi ʻa e fefine ʻuliʻulí pe ko e hā koā ʻa e ʻīmisi pe fakatātā ʻoku tongi ʻe Borglum. Hili ha ngaahi uike, naʻe kamata ke mahino ki he fefiné tā ko e ʻīmisi ʻo ha tangata ʻoku tongi ʻe Borglum ka ne teʻeki pē ke mahino kiate ia pe ko e ʻīmisi ʻo hai.
Ko e ʻaho ki he ʻaho naʻe haʻu pē siʻi fefine ʻuliʻulí ʻo tafi ʻa e efú mo e kongokonga maká mo tuʻu fakalongolongo pē ʻo mamata ʻi he fuʻu ʻimisí. Ko e ʻaho kotoa naʻa ne haʻu pē ʻo tuʻu ʻo ofoofo ʻi he kamata māmālie ʻi he ʻaho taki taha ke ʻasi mai ha fōtunga ʻo ha tangata mei he fuʻu konga māpelí.
Naʻa ne faʻa tuʻu ʻo sio ki he ʻasi māmālie mai ʻa e lauʻiʻulú, ʻa e ongo telingá, ʻa e ihú, pehe foki ki he laʻé mo e kiá. Naʻa ne ofoofo foki ke vakai ki he mahino mai ʻa e kemó pea mo e kavá.
ʻI he ʻaho ʻe taha, lolotonga ʻa e ngāue ʻa Borglum, naʻe haʻu siʻi fefine ʻuliʻuli ni ʻo tuʻu fakalongolongo pē ʻo sio mo mokulukulu hono loʻimatá. ʻI he tafoki hake ʻa Borglum ʻo fakatokangaʻi ʻene tuʻú, naʻe lea atu ʻa e fefine ʻo ne pehē: "ʻE Misa Borglum, naʻake ʻilo fēfē ʻoku ʻi he fuʻu konga maka māpeli na ʻa Misa Lingikoni?"
ʻOku fuʻu fakaofo ʻaupito ʻa e faifai pea eʻa mai ha moʻui pe ʻulungaanga fisifisimuʻa mei ha natulaʻi tangata pe fefine ʻa ia ʻoku ala fakatatau pe fakatātā ki ha fuʻu konga maka māpeli petepete mo ngali taʻeʻaonga ke faiʻaki ha faʻahinga ngāue mahuʻinga mo fisifisimuʻa. Ka neongo ia, ʻoku fakahinohino ʻe he Tohitapú mo e tui fakakalisitiané, ko e konga maka petepete kotoa pē mo ngali taʻeʻaonga (kakai kotoa pē), ʻoku nofo toitoi ai ʻi loto ʻa e "ʻīmisi ʻo e ʻOtuá", pea ʻoku lavanoa pē ʻe he Laumālie Māʻoniʻoní mo e kelesi ʻa e ʻOtuá ʻo tongi pe fakafoʻou ke fakaʻofoʻofa.
Kuo teʻeki hā ʻa e meʻa te tau aʻusia:
Ka ʻoku lahi ʻa e lelei ʻoku tau ʻilo heni (ʻi māmani);
ʻO tau maʻu heni ha konga siʻi ʻo Hono ʻīmisí!